Boğaz iltihabı neden oluşur ve hangi etkenler etkiler?

Boğazda ağrı, yanma ve yutma güçlüğü gibi belirtilerle kendini gösteren farenjit, hem enfeksiyon kaynaklı hem de çevresel faktörlerden kaynaklanabilen yaygın bir sağlık sorunudur. Akut ve kronik formları bulunan bu rahatsızlığın nedenleri, tetikleyici unsurları ve korunma yöntemleri hakkında temel bilgiler sunulmaktadır.

21 Kasım 2025

Boğaz İltihabı (Farenjit) Nedir?


Boğaz iltihabı, tıbbi adıyla farenjit, boğazın arka kısmında bulunan farenks bölgesinin iltihaplanması durumudur. Genellikle ağrı, yanma, yutkunma güçlüğü ve kızarıklık gibi belirtilerle kendini gösterir. İki ana türü bulunur: akut (ani başlangıçlı) ve kronik (uzun süreli). Akut farenjit genellikle enfeksiyonlardan kaynaklanırken, kronik farenjit çevresel faktörler veya altta yatan sağlık sorunlarıyla ilişkilidir.

Boğaz İltihabının Nedenleri


Boğaz iltihabı, başlıca enfeksiyonlar ve enfeksiyon dışı faktörler olmak üzere iki ana grupta incelenebilir:

  • Viral Enfeksiyonlar: Boğaz iltihabının en yaygın nedenidir. Soğuk algınlığı, grip (influenza), mononükleoz, kızamık ve suçiçeği gibi virüsler bu duruma yol açabilir.
  • Bakteriyel Enfeksiyonlar: Streptococcus pyogenes (A grubu beta-hemolitik streptokok) gibi bakteriler, strep boğaz olarak bilinen bakteriyel farenjite neden olur. Diğer bakteriyel nedenler arasında difteri veya boğmaca sayılabilir.
  • Mantar Enfeksiyonları: Özellikle Candida türleri, bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde veya aşırı antibiyotik kullanımı sonrasında boğaz iltihabına yol açabilir.

Boğaz İltihabını Etkileyen Faktörler


Boğaz iltihabının oluşumunu tetikleyen veya şiddetlendiren çeşitli faktörler bulunur:

  • Bağışıklık Sistemi Zayıflığı: Stres, yetersiz beslenme veya kronik hastalıklar bağışıklığı düşürerek enfeksiyonlara yatkınlığı artırır.
  • Sigara ve Alkol Kullanımı: Sigara dumanı ve alkol, boğaz dokusunu tahriş ederek iltihap riskini yükseltir. Pasif içicilik de benzer etkilere neden olabilir.
  • Çevresel Faktörler: Kuru hava, toz, kimyasal dumanlar veya alerjenler (polen, ev tozu akarları) boğazı tahriş edebilir ve iltihaba zemin hazırlayabilir.
  • Mesleki ve Sosyal Etkenler: Öğretmenlik veya çağrı merkezi çalışanlığı gibi yüksek sesle konuşmayı gerektiren meslekler, boğazın aşırı kullanımına bağlı iltihap riskini artırır. Kalabalık ortamlarda bulunmak da enfeksiyon bulaşma olasılığını yükseltir.
  • Mevsim Değişiklikleri: Soğuk havalarda kapalı ortamlarda geçirilen sürenin artması, virüs ve bakterilerin yayılmasını kolaylaştırarak boğaz iltihabı görülme sıklığını artırır.
  • Kronik Hastalıklar: Reflü, sinüzit veya alerjik rinit gibi durumlar, boğazda sürekli tahrişe neden olarak kronik iltihap gelişimine katkıda bulunabilir.

Önlem ve Tedavi İpuçları

Boğaz iltihabından korunmak için el hijyenine dikkat etmek, sigara ve alkolden kaçınmak, bol sıvı tüketmek ve bağışıklık sistemini güçlendirmek önemlidir. Belirtiler şiddetliyse veya uzun sürüyorsa, bir sağlık uzmanına danışarak uygun tedavi (örneğin, antibiyotikler bakteriyel enfeksiyonlar için) alınmalıdır.

Yeni Soru Sor / Yorum Yap
şifre
Sizden Gelen Sorular / Yorumlar
Çok Okunanlar
Haber Bülteni
Popüler İçerik
Boğaz Kuruluğu Nedenleri
Boğaz Kuruluğu Nedenleri
Bebeklerde Boğaz Enfeksiyonu Belirtileri ve Tedavisi
Bebeklerde Boğaz Enfeksiyonu Belirtileri ve Tedavisi
Gırtlak Kanseri Belirtileri ve Tedavisi
Gırtlak Kanseri Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Hastalıkları Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Ağrısı Nedir?
Boğaz Ağrısı Nedir?
Güncel
Boğaz Yanması Belirtileri ve Tedavisi
Boğaz Yanması Belirtileri ve Tedavisi
Güncel
Çocuklarda Boğaz Enfeksiyonu
Çocuklarda Boğaz Enfeksiyonu
Güncel
Boğaz Yanması Neden Olur?
Boğaz Yanması Neden Olur?
Hangi Hastalıklarda Boğazımız Ağrır?
Hangi Hastalıklarda Boğazımız Ağrır?
Boğaz Gıcıklığına Ne İyi Gelir?
Boğaz Gıcıklığına Ne İyi Gelir?
Boğaz Ağrısı Tedavisi
Boğaz Ağrısı Tedavisi
Boğaz Ağrısı
Boğaz Ağrısı
Boğaz Ağrısının Nedenleri
Boğaz Ağrısının Nedenleri
Boğaz İltihabına Ne İyi Gelir?
Boğaz İltihabına Ne İyi Gelir?
;