Boğaz İçinde Yara Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
Boğaz içinde yara, yutkunma sırasında ağrı, tahriş hissi veya rahatsızlıkla kendini gösteren yaygın bir şikayettir. Bu durumun çeşitli nedenleri olabilir ve tedavisi altta yatan sebebe bağlıdır. İşte boğaz yarasının olası nedenleri ve tedavi seçenekleri:
Boğaz Yarasının Yaygın Nedenleri
- Viral Enfeksiyonlar: Soğuk algınlığı, grip, mononükleoz gibi virüsler boğazda iltihaplanmaya ve yaralara yol açabilir.
- Bakteriyel Enfeksiyonlar: Streptokok (beta mikrobu) gibi bakteriler bademcik iltihabı veya farenjit yaparak yara oluşturabilir.
- Mantar Enfeksiyonları: Özellikle bağışıklığı düşük bireylerde Candida türü mantarlar ağız ve boğazda pamukçuk benzeri yaralara neden olabilir.
- Tahriş Edici Maddeler: Sigara dumanı, alkol, aşırı sıcak içecekler veya baharatlı yiyecekler boğaz dokusunu tahriş edebilir.
- Asit Reflü: Mide asidinin yemek borusuna ve boğaza kaçması (larengofarengeal reflü) kronik tahriş ve yaralara sebep olabilir.
- Alerjiler: Polen, toz veya hayvan tüyü gibi alerjenler boğazda enflamasyon ve ağrı yapabilir.
- Kuru Hava: Özellikle kış aylarında kapalı ortamlardaki kuru hava boğaz kuruluğu ve yaralara yol açabilir.
- Aşırı Ses Kullanımı: Bağırarak konuşma veya uzun süre şarkı söyleme gibi durumlar ses tellerinde ve boğazda tahrişe neden olabilir.
- Travma: Sert yiyeceklerin yutulması, endoskopi gibi tıbbi işlemler veya kazara kimyasal madde içilmesi yaralanma yapabilir.
- Otoimmün Hastalıklar: Behçet hastalığı gibi bazı durumlarda tekrarlayan ağız ve boğaz yaraları görülebilir.
Boğaz Yarasının Tedavisi
Tedavi, yaranın nedenine göre değişir. Hafif vakalarda evde uygulanabilecek yöntemler etkili olabilirken, ciddi durumlarda doktor müdahalesi gerekebilir:
- Viral Enfeksiyonlar: Genellikle kendiliğinden iyileşir. Bol sıvı tüketmek, dinlenmek ve ağrı kesici/ateş düşürücüler (parasetamol, ibuprofen) semptomları hafifletir.
- Bakteriyel Enfeksiyonlar: Doktor tarafından reçete edilen antibiyotiklerle tedavi edilir. Tedavi süresince ilaçlar düzenli kullanılmalıdır.
- Mantar Enfeksiyonları: Antifungal ilaçlar (ağız gargaraları veya tabletler) kullanılır.
- Reflü Kaynaklı Yaralar: Mide asidini azaltan ilaçlar (antiasitler, proton pompa inhibitörleri), yaşam tarzı değişiklikleri (baharatlı yiyeceklerden kaçınma, yatmadan önce yemek yememe) önerilir.
- Tahrişe Bağlı Yaralar: Tahriş edici maddelerden uzak durmak, sigara ve alkolü bırakmak, bol ılık sıvı tüketmek iyileşmeyi hızlandırır.
- Alerjik Nedenler: Antihistaminik ilaçlar ve alerjenlerden kaçınma etkili olabilir.
- Evde Uygulanabilecek Yöntemler: Tuzlu su gargarası (1 bardak ılık suya yarım çay kaşığı tuz), ballı ılık bitki çayları, nemlendirici kullanma, pastil emme boğazı rahatlatabilir.
Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
- Yutma güçlüğü veya nefes almada zorluk varsa
- Yüksek ateş (38°C üzeri) eşlik ediyorsa
- Boyunda şişmiş lenf düğümleri varsa
- Şiddetli ağrı 2-3 günden uzun sürüyorsa
- Boğaz yarasıyla birlikte döküntü görülüyorsa
- Kanlı balgam veya tükürükte kan varsa
- Ses kısıklığı 2 haftadan uzun sürüyorsa
Boğaz yaraları çoğunlukla ciddi olmasa da, altta yatan nedenin doğru teşhisi için doktor kontrolü önemlidir. Özellikle tekrarlayan veya uzun süren boğaz yaralarında mutlaka bir kulak burun boğaz uzmanına danışılmalıdır. |